[سوره یس (۳۶): آیه ۴۶]
وَ مٰا تَأْتِیهِمْ مِنْ آیَةٍ مِنْ آیٰاتِ رَبِّهِمْ إِلاّٰ کٰانُوا عَنْهٰا مُعْرِضِینَ (۴۶)
و هیچ آیه ای از آیات پروردگارشان برای آنان نمی آید مگر این که از آن روی می‌گردانند.
۱- کافران صدراسلام از تمامی آیات و نشانه‌های پروردگار، اعراض کرده و آنها را نپذیرفتند.
وَ مٰا تَأْتِیهِمْ مِنْ آیَةٍ مِنْ آیٰاتِ رَبِّهِمْ إِلاّٰ کٰانُوا عَنْهٰا مُعْرِضِینَ
۲- کافران صدراسلام، مردمی لجوج و حق ناپذیر بودند.
وَ مٰا تَأْتِیهِمْ مِنْ آیَةٍ... إِلاّٰ کٰانُوا عَنْهٰا مُعْرِضِینَ
۳- آیات قرآن، از نشانه‌ها و جلوه‌های ربوبیت پروردگار است.
وَ مٰا تَأْتِیهِمْ مِنْ آیَةٍ مِنْ آیٰاتِ رَبِّهِمْ
مقصود از «آیٰاتِ»، آیه‌های قرآن می‌باشد و اضافۀ آن به صفت «رب»، بیانگر مطلب یاد شده است.
۴- نام گذاری بند بند قرآن، به «آیَةٍ» از سوی خداوند
وَ مٰا تَأْتِیهِمْ مِنْ آیَةٍ مِنْ آیٰاتِ رَبِّهِمْ
۵- «رب»از اسما و صفات خداوند
مِنْ آیَةٍ مِنْ آیٰاتِ رَبِّهِمْ

[سوره یس (۳۶): آیه ۴۷]
وَ إِذٰا قِیلَ لَهُمْ أَنْفِقُوا مِمّٰا رَزَقَکُمُ اَللّٰهُ قٰالَ اَلَّذِینَ کَفَرُوا لِلَّذِینَ آمَنُوا أَ نُطْعِمُ مَنْ لَوْ یَشٰاءُ اَللّٰهُ أَطْعَمَهُ إِنْ أَنْتُمْ إِلاّٰ فِی ضَلاٰلٍ مُبِینٍ (۴۷)
و چون به آنان گفته شود: از آنچه خدا روزیِ شما ساخته است انفاق کنید، کافران به مؤمنان می‌گویند: آیا کسانی را اطعام کنیم که اگر خدا می‌خواست آنان را اطعام می‌کرد؟ شما جز در گمراهی آشکاری نیستید.
۱- کافرانِ برخوردار از ثروت صدراسلام، از انفاق به مستمندان خودداری می‌کردند.
وَ إِذٰا قِیلَ لَهُمْ أَنْفِقُوا مِمّٰا رَزَقَکُمُ اللّٰهُ قٰالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لِلَّذِینَ آمَنُوا أَ نُطْعِمُ
۲- روزی رسان بودن خداوند، بهانه و دستاویز کافرانِ صدراسلام برای خودداری از انفاق
وَ إِذٰا قِیلَ لَهُمْ أَنْفِقُوا مِمّٰا رَزَقَکُمُ اللّٰهُ قٰالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لِلَّذِینَ آمَنُوا أَ نُطْعِمُ مَنْ لَوْ یَشٰاءُ اللّٰهُ أَطْعَمَهُ
استفهام در «أَ نُطْعِمُ» استفهام انکاری است؛ یعنی، «لانطعم من لو شاء اللّه لأطعمهم».
۳- کفر کافران، موجب خودداری آنان از انفاق
قٰالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لِلَّذِینَ آمَنُوا أَ نُطْعِمُ مَنْ لَوْ یَشٰاءُ اللّٰهُ أَطْعَمَهُ
آمدن اسم ظاهر (قال الذین کفروا) به جای ضمیر (قالوا) - در حالی که مقام، اقتضای آمدن ضمیر دارد - می‌تواند بیانگر این نکته باشد که آنچه سبب خودداری کافران از انفاق شد، کفر آنان بود.
۴- کفر، موجب بخل و مانع از انفاق به مستمندان و دستگیری از آنان است.
أَنْفِقُوا مِمّٰا رَزَقَکُمُ اللّٰهُ قٰالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لِلَّذِینَ آمَنُوا أَ نُطْعِمُ مَنْ لَوْ یَشٰاءُ اللّٰهُ أَطْعَمَهُ
۵- توجّه به خدادادی بودن اموال و دارایی ها، برانگیزانندۀ انسان به انفاق و دوری از بخل است.
وَ إِذٰا قِیلَ لَهُمْ أَنْفِقُوا مِمّٰا رَزَقَکُمُ اللّٰهُ
آیۀ شریفه، درصدد ترغیب و تشویق به انفاق است. و تصریح به منشأ خدایی داشتنِ اموالِ انسان، برای تسهیل امر انفاق و برانگیختن انسان به سوی آن است.
۶- انفاق به مستمندان، گمراهی آشکار در نظر کافران صدر اسلام
أَنْفِقُوا مِمّٰا رَزَقَکُمُ اللّٰهُ قٰالَ الَّذِینَ کَفَرُوا... إِنْ أَنْتُمْ إِلاّٰ فِی ضَلاٰلٍ مُبِینٍ
۷- کافرانِ صدراسلام، انفاق به مستمندان را، دخالت در کار خدا و بهم زدن وصفی که خدا آن را خواسته است می‌پنداشتند.
قٰالَ الَّذِینَ کَفَرُوا لِلَّذِینَ آمَنُوا أَ نُطْعِمُ مَنْ لَوْ یَشٰاءُ اللّٰهُ أَطْعَمَهُ إِنْ أَنْتُمْ إِلاّٰ فِی ضَلاٰلٍ مُبِینٍ

[سوره یس (۳۶): آیه ۴۸]
وَ یَقُولُونَ مَتیٰ هٰذَا اَلْوَعْدُ إِنْ کُنْتُمْ صٰادِقِینَ (۴۸)
و می‌گویند: اگر راست می‌گویید، این وعدۀ [عذاب] کی خواهد بود؟
۱- کافران صدراسلام، از مسلمانان دربارۀ برپایی قیامت سؤال می‌کردند.
قٰالَ الَّذِینَ کَفَرُوا... وَ یَقُولُونَ مَتیٰ هٰذَا الْوَعْدُ
مقصود از «هٰذَا الْوَعْدُ»، وعدۀ برپایی قیامت است.
۲- کافران صدراسلام، منکر برپایی قیامت بوده و عقیده به آن را مورد استهزا قرار می‌دادند.
وَ یَقُولُونَ مَتیٰ هٰذَا الْوَعْدُ
استفهام در «مَتیٰ هٰذَا الْوَعْدُ» - برابر نظر بیشتر مفسران - برای تحکم و استهزا است.
۳- مشخص نبودن زمان برپایی قیامت، دستاویز کافران صدر اسلام برای انکار آن
وَ یَقُولُونَ مَتیٰ هٰذَا الْوَعْدُ
۴- برپایی قیامت، وعده ای الهی به انسان‌ها است.
مَتیٰ هٰذَا الْوَعْدُ
۵- کافران صدراسلام، مؤمنان را دروغگو و عقیدۀ آنان به برپایی قیامت را بی اساس می‌پنداشتند.
وَ یَقُولُونَ مَتیٰ هٰذَا الْوَعْدُ إِنْ کُنْتُمْ صٰادِقِینَ

[سوره یس (۳۶): آیه ۴۹]
مٰا یَنْظُرُونَ إِلاّٰ صَیْحَةً وٰاحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَ هُمْ یَخِصِّمُونَ (۴۹)
اینان جز یک صیحه را انتظار نمی برند که درحالی که سرگرم جدالند آنان را فرو گیرد؛
۱- زندگی نسل انسان دردنیا، تنها با یک صیحه و فریاد سهمگین به پایان خواهد رسید.
وَ یَقُولُونَ مَتیٰ هٰذَا الْوَعْدُ... مٰا یَنْظُرُونَ إِلاّٰ صَیْحَةً وٰاحِدَةً تَأْخُذُهُمْ
«صَیْحَةً» به معنای صدای بلند و سهمگین است و مقصود آیه، با توجه به آیۀ قبل - که در آن کافران از زمان برپایی قیامت سؤال می‌کردند - بیانِ نشانه‌های برپایی قیامت و شرایطی است که در آن، رستاخیز برپا می‌شود.
۲- برپایی قیامت، پس از یک صیحه و فریاد مرگ بار آغاز می‌شود.
وَ یَقُولُونَ مَتیٰ هٰذَا الْوَعْدُ... مٰا یَنْظُرُونَ إِلاّٰ صَیْحَةً وٰاحِدَةً تَأْخُذُهُمْ
۳- مرگ کافران در دنیا و آغاز قیامت، غافل گیرانه و در حالی خواهد بود که آنها سرگرم کشمکش روزانه اند.
مٰا یَنْظُرُونَ إِلاّٰ صَیْحَةً وٰاحِدَةً تَأْخُذُهُمْ وَ هُمْ یَخِصِّمُونَ
«یَخِصِّمُونَ» (از مادۀ «خصومت»و «خصام») به معنای مجادله و کشمکش است و جملۀ «وَ هُمْ یَخِصِّمُونَ»، حال برای ضمیر مفعولی در «تَأْخُذُهُمْ» است؛ یعنی، در حالی که آنان سرگرم مجادله و کشمکش بر سر زندگی مادی اند، ناگهان صیحۀ سهمگین آنان را فروخواهد گرفت.