|
منتخب تفاسیر أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلَىٰ قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا
| ||
|
آيه 63 قُلْ مَنْ يُنَجِّيكُمْ مِنْ ظُلُمَاتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ تَدْعُونَهُ تَضَرُّعاً وَ خُفْيَةً لَئِنْ أَنْجَانَا مِنْ هذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ بگو: چه كسى شما را از تاريكىهاى خشكى و دريا نجات مىدهد در آن حال كه او را به زارى و در نهان مىخوانيد كه اگر ما را از اين (تاريكىها) نجات دهد، حتماً از سپاسگزاران خواهيم بود؟ *پيامبر (ص) وظيفهدار يادآورى تجربههاى دينى و فطرت توحيدى به مشركان، براى هدايت و احتجاج با آنان است. قل من ينجيكم من ظلمت البر و البحر تدعونه تضرعا و خفية *مشركان نيز در مخاطرات سخت زندگى، فروتنانه و پنهانى از خداوند يگانه استمداد مىطلبند. قل من ينجيكم من ظلمت البر و البحر تدعونه تضرعا و خفية خطاب آيه متوجه مشركان است و صحت احتجاج متوقف بر آن است كه چنين حالتى براى آنان نيز در شرايط سخت پديدار گردد. *دعاى خاضعانه و پنهانى به درگاه خداوند، مطلوب و قرين اجابت است. من ينجيكم ... تدعونه تضرعا و خفية چون نجات از سختى در آيه در پى «تضرع» و «خفية» مطرح شده است و تعليق بر وصف اشعار به عليت دارد، چنين به نظر مىآيد كه اين دو حالت در استجابت دعا نقش مهمى دارند. * شدايد و سختيها زمينهاى براى بيدارى فطرت توحيدى انسان و توجه او به خداوند قل من ينجيكم من ظلمت البر و البحر تدعونه تضرعا و خفية * جواز پيمان بستن با خداوند لئن أنجنا ... لنكونن نقل پيمان بستن مشركان با خداوند و مردود ندانستن آن، دليل جواز آن است. * احساس نياز، تضرع، اخلاص و التزام به شكرگزارى، حالات مختلف انسان به هنگام گرفتارى در سختيهاست. تدعونه تضرعا و خفية لئن أنجنا من هذه لنكونن من الشكرين *آدمى به هنگام شدايد بر ناسپاسى خويش در برابر خداوند اعتراف مىكند. لئن أنجنا من هذه لنكونن من الشكرين * بررسى و تأمل در مورد گرايشها وانگيزههاى فطرى آدمى، منبعى براى شناخت من ينجيكم ... تدعونه تضرعا و خفية لئن أنجنا من هذه لنكونن من الشكرين آيه 64 قُلِ اللَّهُ يُنَجِّيكُمْ مِنْهَا وَ مِنْ كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ أَنْتُمْ تُشْرِكُونَ بگو: خداست كه شما را از اين (تاريكىها) و از هر غمى نجات مىدهد، باز هم شما شرك مىورزيد. * طرح پرسش و ارائه پاسخ، روشى در تبيين و تبليغ معارف دين است. قل من ينجيكم ... قل الله ينجيكم * بيان نقش اختصاصى خداوند در برهههاى حساس و بحرانهاى زندگى براى مردم، از وظايف پيامبر (ص) و مبلغان دين است. قل من ينجيكم ... قل الله ينجيكم * آدمى پس از نجات از شدايد، على رغم پيمان عدم شرك و سپاسگزارى از خداوند، پيمان شكنى مىكند و مجدداً شرك مىورزد. لئن أنجنا ... قل الله ينجيكم ... ثم أنتم تشركون * توحيد و يگانه پرستى، عاليترين جلوه شكرگزارى به درگاه خداوند است. لئن أنجنا .... لنكونن من الشكرين ... ثم أنتم تشركون *احساس بىنيازى از خداوند، زمينه غفلت از ياد او و گرايش به شرك است. تدعونه تضرعاً و خفية ... قل الله ينجيكم منها و من كل كرب ثم أنتم تشركون * هر مرتبه از توحيد مرتبهاى از شكر است. لنكونن من الشكرين ... ثم أنتم تشركون به قرينه تقابل بين «شكر» و «شرك»، شرك ناسپاسى و توحيد سپاسگزارى است. بنابراين مراحل آن نيز با يكديگر تناسب دارند. آيه 65 قُلْ هُوَ الْقَادِرُ عَلَى أَنْ يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذَاباً مِنْ فَوْقِكُمْ أَوْ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعاً وَ يُذِيقَ بَعْضَكُمْ بَأْسَ بَعْضٍ انْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْآيَاتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُونَ بگو: اوست كه قادر است از بالاى سرتان يا از زير پاهايتان عذابى بر شما بفرستد يا شما را گروه گروه با هم درگير كند، و گزند بعضى از شما را به بعضى ديگر بچشاند. بنگر كه چگونه آيات را به طور گوناگون بيان مىكنيم باشد كه آنان بفهمند. *توانايى خداوند بر فرستادن و مسلط كردن عذابهاى گوناگون بر مشركان قل هو القادر على أن يبعث عليكم عذابا * تقسيم شدن مردم به فرقههاى مختلف و درگيرى و جنگ بين آنان، از انواع عذاب الهى بر مردم است. أو يلبسكم شيعا و يذيق بعضكم بأس بعض «شيع»، جمع «شيعه»، به معنى گروهها و فرقههاست و «بأس» نيز به معنى جنگ و يا شدت جنگ است. (لسان العرب). *خداوند در عين قدرت بر عذاب و نابودى مشركان، آنان را از مهلكهها نجات مىدهد. قل الله ينجيكم ممنها و من كل كرب ... قل هو القادر على أن يبعث عليكم عذابا *شرك زمينه ساز نزول عذابهاى گوناگون و پيدايش جنگ و اختلاف در جامعه ثم أنتم تشركون. قل هو القادر على أن يبعث عليكم عذابا *روشهاى گوناگون و متنوع قرآن در بيان مفاهيم و مقاصد، جولانگاهى است براى تأمل و انديشه. انظر كيف نصرف الأيت لعلهم يفقهون * دريافت و فهم مقاصد قرآن، هدف از بيان آيات به شكلهاى متنوع و گوناگون است. انظر كيف نصرف الأيت لعلهم يفقهون *بيان مطلب به شيوههاى گوناگون و متنوع، روشى كارساز در تعليم و تربيت است. انظر كيف نصرف الأيت لعلهم يفقهون * از امام صادق (ع) روايت شده كه فرمود: مقصود از «عذابا من فوقكم»، سلطان ستمگر و از «و من تحت ارجلكم»، فرومايگان و افراد بى خير و از «او يلبسكم شيعا» عصبيت و از «و يذيق بعضكم بأس بعض»، بدرفتارى همسايگان است». *از امام صادق (ع) روايت شده كه: مراد از «او يلبسكم شيعاً» اين است كه با ايجاد دشمنى و عصبيت بين شما، بعضى را به جان بعضى ديگر مىاندازد». *از امام باقر (ع) درباره سخن خداوند «و هو القادر على ان يبعث عليكم عذاباً من فوقكم» روايت شده است: مراد از «عذابا من فوقكم»، دود و صيحه آسمانى و مراد از «أو من تحت أرجلكم»، فرو رفتن در زمين و مراد از «يلبسكم شيعا»، اختلاف در دين و بدگويى بعضى از شما نسبت به بعض ديگر مىباشد، و مراد از «و يذيق بعضكم بأس بعض» اين است كه گروهى از شما گروه ديگر را بكشد و تمام اينها مربوط به اهل قبله است. آيه 66 وَ كَذَّبَ بِهِ قَوْمُكَ وَ هُوَ الْحَقُّ قُلْ لَسْتُ عَلَيْكُمْ بِوَكِيلٍ و قوم تو قرآن را با اينكه حق است تكذيب كردند. بگو: من بر شما نگهبان نيستم. * قوم و قبيله پيامبر، تهديد به عذاب از جانب خداوند را باور نكرده و آن را تكذيب كردند. قل هو القادر على أن يبعث عليكم عذابا ... و كذّب به قومك * پيشگويى قرآن در مورد عملى شدن وعدههاى عذاب بر مشركان مكه و قبيله پيامبر و كذّب به قومك و هو الحق از معانى حق، «ثابت» و «واجب» است و در مورد آيه به دليل اينكه خبر از وقوع حادثهاى در آينده است، يعنى چيزى كه تثبيت شده و واقع خواهد شد. لذا اگر مرجع ضمير «به»، «عذاب» در آيه قبل باشد، جمله «و هو الحق» تأكيد بر وقوع حتمى آن در آينده خواهد بود. همان گونه كه تاريخ نيز اين نكته را به وضوح تأييد مىكند. *پيامبر (ص) مأمور و متصدى عذاب كردن مشركان و صاحب اختيار آن نيست. و كذّب به قومك ... قل لست عليكم بوكيل *پيامبر (ص) وظيفهدار وادار ساختن مردم به ايمان و پذيرش حق نيست. و كذّب به قومك و هو الحق قل لست عليكم بوكيل آيه 67 لِكُلِّ نَبَإٍ مُسْتَقَرٌّ وَ سَوْفَ تَعْلَمُونَ هر خبرى (كه از جانب خداست) وقت وقوعى دارد، و به زودى خواهيد دانست. * وعدههاى عذاب خداوند در زمان خود و تحت شرايط خاص تحقق خواهد يافت. قل هو القادر ... لكل نبإ مستقر *هيچ حادثهاى در جهان به طور صدفه و خارج از نظام عليت به وقوع نمىپيوندد. لكل نبإ مستقر *گذر زمان و حوادث تاريخ همواره تأييد بر حقانيت وعدههاى قرآن خواهد بود. لكل نبإ مستقر و سوف تعلمون [ سه شنبه ۱۳۸۹/۱۱/۱۲ ] [ 11:55 ] [ سعید ]
|
||
| [ طراح قالب : پیچک ] [ Weblog Themes By : Pichak.net ] | ||