آيه 10
وَ لَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِينَ سَخِرُوا مِنْهُمْ مَا كَانُوا بِهِ يَسْتَهْزِءُونَ بىترديد پيامبرانى هم كه پيش از تو بودند استهزا شدند، پس آن عذابى كه مسخرهاش مىكردند، كسانى را كه پبامبران را به استهزا مىگرفتند فرا گرفت.
*بسيارى از رسولان الهى قبل از پيامبر (ص)، مورد تمسخر و استهزاى كافران قرار گرفتند.
و لقد استهزىء برسل من قبلك
*استهزاى كفار نسبت به پيامبر اكرم (ص)، با درخواست نزول كتاب ملموس و مشاهده فرشتگان
و لو نزلنا عليك كتبا فى قرطاس فلمسوه ... و لقد استهزىء برسل من قبلك
*دلدارى خداوند به پيامبر (ص) با يادآورى استهزاى انبياى گذشته و سرنوشت شوم استهزاكنندگان
و لقد استهزىء برسل من قبلك فحاق بالذين سخروا منهم ما كانوا به يستهزءون
*كافرانى كه پيامبران و عذابهاى موعود آنان را استهزا مىكردند، به همان عذابهاى مورد تمسخر خويش گرفتار شدند.
فحاق بالذين سخروا منهم ما كانوا به يستهزءون
كلمه «ما» در «ما كانوا ...» موصوله و مراد از آن به قرينه «حاق ...»، عذاب الهى است كه در ضمن سخنان پيامبران مطرح مىشده و مورد استهزاى كافران قرار مىگرفته است.
* خداوند، يار و پشتيبان پيامبران خويش در طول تاريخ
و لقد استهزىء برسل من قبلك فحاق بالذين سخروا منهم ما كانوا به يستهزءون
*لزوم استوارى در برابر جنگ روانىدشمنان و نهراسيدن از استهزاى آنان
و لقد استهزىء برسل من قبلك فحاق بالذين سخروا منهم ما كانوا به يستهزءون
آيه 11
قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِينَ بگو: در زمين سير كنيد، سپس بنگريد كه عاقبت تكذيب كنندگان چگونه بود؟
*پيامبر اكرم (ص) مأمور ترغيب مردم به سير در زمين و تدبر در سرانجام تكذيبكنندگان پيامبران الهى
قل سيروا فى الأرض ثم انظروا كيف كان عقبة المكذبين
* برانگيختن مردم به بررسى و مطالعه تاريخ امتهاى پيشين و پندگيرى از آن، وظيفه مبلغان دين
قل سيروا فى الأرض ثم انظروا
فعل امر «قل» خطاب به پيامبر (ص) است كه آن حضرت را موظف به ترغيب مردم به بررسى و مطالعه در تاريخ كرده است. اين وظيفه، از نظر ملاك، اختصاص به پيامبر (ص) ندارد، بلكه وظيفهاى همگانى، مخصوصاً براى مبلغان دين، است.
* پهنه زمين داراى آثارى عبرتآموز از ملتهاى پيشين
قل سيروا فى الأرض ثم انظروا كيف كان عقبة المكذبين
*قانونمندى و يكسانى راههاى كمال و سعادت يا انحطاط و شقاوت آدميان، در گذشته و آينده تاريخ
قل سيروا فى الأرض ثم انظروا كيف كان عقبة المكذبين
از امر به تدبر در تاريخ گذشتگان و عبرت گرفتن از آن معلوم مىشود كه آنچه مايه سعادت يا شقاوت پيشينيان بوده است، براى آيندگان نيز هست.
*تحليل و بررسى تاريخ گذشتگان و انديشيدن در آن، سازنده و داراى نقش تربيتى- هدايتى است.
ثمّ انظروا كيف كان عقبة المكذبين
* تكذيب پيامبران و آيات الهى از عوامل نابودى جوامع، سقوط و انحطاط تمدنهاى بشرى
ثم انظروا كيف كان عقبة المكذبين
*هشدار خداوند به تكذيبكنندگان پيامبر (ص)
ثم انظروا كيف كان عقبة المكذبين
